چگونه پس از جنگ اهرم هستهای تهران پابرجا ماند؟
ایالات متحد در طول پنج هفته نبرد اخیر، بر انبارهای موشک و پرتابگرهای ایران و سایر داراییهای نظامی متعارف تمرکز کرد که به گفته آنها این خطر را داشتند که در آینده حمله به برنامه هستهای ایران را بسیار پرهزینه سازند، اما به گفته یک کارشناس هستهای، بزرگترینعدم قطعیت، میزان خسارت اسرائیل به توانایی هستهای ایران است.
تهران از هفتهها درگیری با اندوخته اورانیوم و سایر مؤلفههای هستهای خود بدون آسیب بیرون آمده است.
به گزارش اکوایران به نقل از والاستریت ژورنال، به نوشته لارنس نورمن، خبرنگار این رسانه، به گفته مقامات و کارشناسان، ایران پس از پنج هفته بمباران طاقتفرسا توسط آمریکا و اسرائیل، با حفظ بیشتر برنامه هستهای خود، از این منازعه بیرون آمده است. این امر به مذاکرهکنندگان این کشور یک اهرم دیگر برای فشار بر واشینگتن جهت گرفتن امتیازات میدهد.
درشرایطی کهآمریکا و اسرائیل مدتها بر برنامه هستهای ایران متمرکز بودهاند، حال آنکه ایران از طریق کنترل تنگه هرمز یک نقطه اتکای اقتصادی نیرومند را به دست آورده است. حملات آمریکا و اسرائیل، آزمایشگاهها و تأسیسات پژوهشیای را که ادعا میشود با برنامه هستهای ایران مرتبط بوده، تخریب کردند. آنها همچنین به برنامه غنیسازی ایران به میزان بیشتری آسیب زدند و به سایت تولید کیک زرد (ماده خامی که میتواند به اورانیوم غنیشده تبدیل شود) حمله کردند.
بااینهمه، کارشناسان میگویند که ایران احتمالاً هنوز سانتریفیوژها و یک سایت زیرزمینی دارد که ممکن است بتواند در آن اورانیوم غنیسازی کند. نکته مهم این است که ایران اندوختهای نزدیک به ۱۰۰۰ پوند اورانیوم نزدیک به گریز هستهای را نگاه داشته است.
به ادعای آژانس بینالمللی انرژی هستهای، نیمی از این میزان اورانیوم درون صندوقهایی در تونلی ژرف در سایت هستهای اصفهان دفن شده است.
خط قرمز هر دو طرف
اریک بروئر، مقام پیشین کاخ سفید که در دوران نخست ریاستجمهوری ترامپ بر مسائل ایران کار کرده است، در این رابطه گفت: «ایران به آسانی آنها را معامله نخواهد کرد. خواستههای آنها اکنون بالاتر از گذشته خواهد بود.»
سخنگوی کاخ سفید، کارولین لیویت، روز چهارشنبه گفت پایان غنیسازی اورانیوم در ایران یک «خط قرمز» است که ترامپ از آن عقبنشینی نخواهد کرد.
بخش زیادی از خسارات وارد شده به برنامه هستهای ایران در طول جنگ ۱۲ روزه سال گذشته رخ داده است. ایالات متحد بمبهای سنگرشکن (Massive Ordnance Penetrator) خود را بر دو سایت غنیسازی اورانیوم فوردو و نطنز ریخت و ساختمانهای مرتبط با برنامه هستهای در اصفهان را با موشکهای تاماهاوک هدف قرار داد.
ایالات متحد در طول پنج هفته نبرد اخیر، بر انبارهای موشک و پرتابگرهای ایران و سایر داراییهای نظامی متعارف تمرکز کرد که به گفته آنها این خطر را داشتند که در آینده حمله به برنامه هستهای ایران را بسیار پرهزینه سازند. اسرائیل، در همین حال، برنامه هستهای را هدف گرفت.
جایی که دست کسی به آن نمیرسد
مقامات اسرائیلی ادعا میکنند آنها طیف وسیعی از سایتها را که اعتقاد داشتند کارهای مرتبط با برنامه هستهای ایران در آنها در جریان است، از جمله آزمایشگاهها، یک دانشگاه، یک تأسیسات خارج از تهران و ساختمانی در سایت نظامی پارچین را هدف قرار دادند. آنها همچنین دانشمندان هستهای ایران را هدف گرفتند—همانطور که در جنگ سال گذشته نیز انجام شد—اگرچه نگفتهاند چه کسی را یا چند نفر را.
بااینهمه، ایران احتمالاً هنوز بیشترِ اجزای برنامه هستهای خود، از جمله سانتریفیوژها و ذخایر اورانیوم غنیشده را در اختیار دارد. تونلهای اصفهان نیز احتمالاً یک سایت غنیسازی را در خود جای دادهاند که ایران آن را در ماه ژوئن گذشته اعلام کرده، اما هرگز مورد بازرسی قرار نگرفته است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید که ممکن است این سایت عملیاتی نباشد. ایران همچنین یک مجتمع تونلی مستحکم در کوه پیکاکس، نزدیک تأسیسات نطنز دارد؛ جایی که میتواند بهطور بالقوه بیرون از دسترس حتی قدرتمندترین تسلیحات ایالات متحد کار هستهای انجام دهد.
ترامپ به بررسی عملیاتی نظامی برای تصاحب اندوختههای اورانیوم غنیشده ایران پرداخته است؛ اما این عملیات پیچیده و خطرناک بود و ممکن بود زمان جنگ را طولانیتر کند.
یک مقام ارشد دخیل در مذاکرات دخیل گفته که مذاکرات کلیدی درباره مسائل هستهای احتمالاً در مرحله نخست مذاکرات در پاکستان رخ نداد، اما در صورت ادامه مذاکرات، مراحل بعدی محور اصلی خواهند بود. مذاکرات اولیه ممکن است عمدتاً بر کنترل ایران بر تنگه هرمز و قیمتی که تهران برای کاهش تسلط بر این مسیر حیاتی تعیین میکند، تمرکز داشته باشد.
عدم قطعیت کلیدی درباره حملات به برنامه هستهای ایران از ۲۸ فوریه تاکنون، میزان خسارت وارد شده به توانایی هستهای ایران است. به گفته یک کارشناس هستهای، بزرگترینعدم قطعیت، میزان خسارت اسرائیل به توانایی هستهای ایران است.
