چند روایت از بیمارستان امام/ نجات بیماران زیر بمباران تهران

در جنگ ۴۰ روزه، باز هم کادر درمان به عنوان قهرمانان بی‌نام و نشان خوش درخشیدند؛ سپیدپوشان دردآشنا این بار هم در میدان نبرد، پای سوگندشان برای نجات جان ماندند تا تاریخ مجاهدت‌هایشان تکرار شود و چراغ امید را دل مجروحان و بیماران روشن نگه دارند…

به گزارش ایسنا، روایت‌های آن‌ها از صحنه‌های دلخراش و لحظات طاقت‌فرسا، حاکی از عزم راسخ و فداکاری بی‌مثالشان است؛ آن‌ها در شرایطی ماندند و تیمار کردند که بسیاری از مردم از شهر و خانه خود دل کندند و به استان‌های امن‌تر پناه بردند. 

این فرشتگان نجات حالا بیشتر از هر زمان دیگری نیازمند حمایت و قدردانی هستند. ایثارگری‌های آن‌ها قطعا در دل تاریخ ثبت می‌شود تا نسل‌های آینده بدانند چگونه در سخت‌ترین شرایط، انسانیت پیروز شد و چراغ امید در دل‌ها روشن ماند. 

همهمه صدای مراجعه‌کنندگان فضای اورژانس بیمارستان حضرت مهدی مجتمع بیمارستانی امام خمینی را پر کرده و گاهی‌اوقات فریادهای از روی درد بیماران تمام این همهمه را خاموش می‌کند. به نظر می‌رسد بیمارستان یک روز شلوغ را سپری می‌کند اما یکی از نگهبان‌ها می‌گوید که یک روز معمولی است و با شرایط بحرانی هفته‌های گذشته بسیار متفاوت است. 

بیمارستان امام نیز همچون سایر بیمارستان‌ها، پذیرای مجروحان جنگ در پایتخت بود؛ روزهایی که شرایط زندگی تغییر کرده بود و بسیاری کوله‌بار سفر را بستند و پایتخت را برای مدتی ترک کردند، اما تیم ملی سلامت در سنگر بیمارستان‌ها ماندند تا مرهمی برای زخم‌های مجروحان باشند. 

پزشکان و پرستاران بیمارستان امام (ره) تهران از روزهای سختی می‌گویند که با هر صدای انفجار به پشت پنجره‌های می‌رفتند و میان ستون‌های دود سیاه و سفید چشم می‌انداختند تا شاید بتوانند محل اصابت موشک را حدس زنند و بشتابند به یاری هموطنان. 

تهران مانند برخی استان‌های دیگر، ۴۰ روز بمباران سنگین را تجربه کرد و خانه‌های بسیاری تحت حملات آمریکا و اسرائیل تخریب شد؛ اما به مدد ایثار تیم ملی سلامت، چرخ بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی درمانی از حرکت نایستاد تا امید را همچنان در دل مردم و مجروحان نگه دارد. 

ایستادگی کادر درمان در میدان نبرد/ از درمان سرپایی تا اتاق عمل

عبدالرحمن رستمیان_رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) درباره ارائه خدمات به مجروحان جنگ رمضان گفت: جنگی تجاوزکارانه علیه کشور و هم‌وطنان بود. تمام مردم به پای کار آمدند؛ گروهی جانانه از کشور دفاع کردند؛ گروهی مانند نظام سلامت به ارائه خدمات پرداختند و خدمات مورد نیاز مجروحان جنگی را ارائه دادند و برخی با شرکت در اجتماعات مردمی، همبستگی خود را علیه جنگ و مقابله با دشمن اعلام کردند. 

او درباره ارائه خدمات درمانی در مدت‌زمان جنگ اظهار کرد: پرسنل مجتمع بیمارستانی امام خمینی به خوبی عمل کردند و خدمات درمانی باکیفیت را به مجروحان جنگی در مدت زمان کوتاه ارائه دادند. شرایط برخی مجروحان به نحوی بود که به عمل‌های جراحی نیاز داشتند؛ اعمال جراحی طی ۲۴ ساعت انجام می‌شد. همچنین برخی بیماران به دریافت خدمات در بخش مراقبت‌های ویژه نیاز داشتند؛ در حال حاضر، تعداد محدودی از این افراد همچنان در این بخش بستری هستند. 

رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) با بیان اینکه شدت جراحات وارده متفاوت بود، توضیح داد: برخی مجروحان به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نیاز داشتند، این در حالی است که برخی به صورت سرپایی درمان شدند. برخی مجروحان، عابران پیاده محل اصابت موشک بودند که به دلیل موج انفجار مجروح شدند. در مجموع هیچ تفاوتی میان مجروحان قائل نشدیم و خدمات درمانی را به سرعت ارائه دادیم. 

او درباره رضایتمندی مجروحان از خدمات درمانی گفت: مجروحان نسبت به وضعیت ارائه خدمات راضی بودند. این احساس رضایت، حاصل تلاش‌های پرسنل مجتمع بیمارستانی امام خمینی است. به طور قطع، ارائه خدمات به مجروحان این بیمارستان محدود نمی‌شود اما قدردان تلاش‌های همکاران خود هستم. 

خدمات درمانی رایگان به مجروحان

رستمیان با بیان اینکه خدمات درمانی مجروحان رایگان بود، توضیح داد: تعرفه اجتماعی تعریف شده و خدمات درمانی مجروحان رایگان بود؛ چرا که این احتمال وجود داشت همراه نداشته باشند یا به هنگام ارجاع به یک مرکز درمانی، همراه نداشته نباشد. ارائه خدمات در جنگ ۱۲ روزه، حوادث دی ماه و در ۴۰ روز جنگ اخیر رایگان بود. 

او درباره دریافت مدارک هویتی از مجروحان گفت: برخی مراجعه‌کنندگان ترجیح می‌دهند که خود را در شرایط خاص معرفی نکنند. این افراد نیز خدمات درمانی را به صورت رایگان دریافت می‌کنند. همچنین شرایط برخی افراد به نحوی است که امکان معرفی خود را ندارند و پس از ورود به بیمارستان در بخش مراقبت‌های ویژه بستری می‌شوند، بنابراین امکان دریافت مدارک هویتی وجود ندارد. در مجموع، هیچ تاکیدی بر دریافت مدارک هویتی وجود ندارد و براساس بخش‌نامه نظام سلامت، ارائه خدمات به مجروحان جنگی رایگان است. 

بهداشت و درمان تعطیلی ندارد

رستمیان با بیان اینکه نظام سلامت در تمام بحران‌ها در پای کار حضور دارند، گفت: شرایط کاری بهداشت و درمان به نحوی است که امکان تعطیلی ندارد؛ در حالی که سایر بخش‌ها در بحران تعطیل می‌شوند. شرایط کار طی دوران جنگ به نحوی بود که گروهی از همکاران به صورت مقیم در بیمارستان حضور داشتند و برخی نیز به صورت 'on-call «بودند. اگر شدت حوادث بسیار زیاد بود از ظرفیت گروه» on-call" استفاده می‌کردیم؛ اگر این افراد در خانه‌های خود حضور داشتند بازهم می‌بایست به بیمارستان بازمی‌گشتند. در چنین شرایطی، همکاران با مشکلاتی در زمینه رفت‌وآمد مواجه می‌شدند. 

رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی گفت: برخی اعضای کادر درمان، خانواده‌های خود را به سایر شهرها منتقل کردند اما در محل کار خود حاضر شدند. زنان، بخش بزرگی از اعضای نظام سلامت را تشکیل می‌هند؛ چرا که بخش قابل‌توجهی از پرستاران زن هستند. زنان نه تنها مسئولیت شغلی دارند بلکه وظایفی در زمینه زندگی شخصی خود مانند نقش مادری را برعهده دارند اما با تمام مشکلات به پای کار آمدند. باید قدردان زحمات اعضای نظام سلامت باشیم. 

او ادامه داد: توجه به اعضای نظام سلامت، تعریف امتیاز و ارائه حمایت‌های پشتیبانی مالی از پرسنل نظام سلامت می‌بایست در سطوح مدیریت بیمارستان‌ها و سطوح بالاتر نظام سلامت در کانون توجه قرار گیرد تا پاسخگوی ایثارگری این افراد باشند. 

رستمیان با بیان اینکه امیدوارم دیگر شاهد حوادث از این دست در کشور نباشیم، گفت: هنگامی که شرایط جنگی پیش می‌آید، تمام جوانب زندگی انسان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این حوادث انسان‌ساز و جنایات از سوی افرادی که در ظاهر انسان هستند، بیمارستان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ به طور مثال تحت تاثیر حملات دشمن به مراکز درمانی، یک بیمارستان ممکن است به طور ناگهانی تخلیه شود. تجاوز به سایر کشورها می‌بایست به طور واقعی محکوم شود تا دیگر شاهد تجاوز در سایر نقاط دنیا نباشیم. اگر جنایات غزه به معنای واقعی محکوم می‌شد، شاهد تجاوز به کشور خود نبودیم. همچنین اگر تجاوز به کشور ما به صورت واقعی و موثر محکوم نشود، فردا، به یک کشور دیگر تجاوز می‌کنند. 

او درباره تاثیر تحریم‌ها بر نظام سلامت توضیح داد: تحریم اقتصادی، عوارض و پیامدهایی برای سلامت درپی دارد که بسیار مهم است. متاسفانه، تحریم دارویی هستیم و هدف قرار گرفتن یک مجتمع دارویی در جنگ را تجربه کردیم؛ هدف قرار دادن مجموعه‌ای که داروی شیمی‌درمانی و بیهوشی را تهیه می‌کرد، سبب‌عدم دسترسی بیماران به دارو می‌شود. 

رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی درباره هدف قراردادن منابع انرژی از سوی دشمن، گفت: هنگامی که منابع انرژی را هدف قرار می‌دهند، بیمارستان‌ها نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند. بیمارستان‌ها به برق دائمی نیاز دارند، چرا که امکان خاموش کردن تجهیزات و دستگاه‌های بخش مراقبت‌های ویژه وجود ندارد. بیمارستان‌ها، راهکارهای مختلفی مانند تهیه سوخت و راه‌اندازی ژنراتورهای برق را در دستور کار قرار می‌دهند و با سختی‌هایی در این مسیر مواجه شدیم. هدف قرار دادن منابع انرژی، مجموعه‌های تولید دارو و اقداماتی از این دست، جنایت جنگی است و می‌بایست محکوم شود. 

ضرورت ورود سازمان جهانی بهداشت به موضوع سلاح‌های کشتار جمعی

او با بیان اینکه سلاح هسته‌ای برای کشتار جمعی است، افزود: هیچ دلیلی وجود ندارد که کشورها سلاح هسته‌ای داشته باشند، آن هم رژیم صهیونیستی که به هیچ مقرراتی پایبند نیست. آمریکا نیز قوانین و مقررات را برای سایر کشورها می‌خواهد و به قوانین بین‌المللی پایبند نیست. سلاح هسته‌ای، حق هیچ‌کس نیست اما استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای حق همه است. هفته بهداشت جهانی را پشت سر گذاشتیم، انتظار داشتیم که سازمان بهداشت جهانی با ورود به موضوع سلاح‌های کشتار جمعی از این سلاح‌ها جلوگیری کند. هیچ کشوری نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد و اگر سلاح‌هایی از این دست در اختیار دارد، می‌خواهد یک روز برای کشتار مردم استفاده کند. 

رستیمان درباره شهدای مدرسه کودکان میناب گفت: توانایی تحمل حادثه مدرسه میناب را ندارم. هنگامی که یک ساختمان را هدف قرار می‌دادند، چندین نفر شهید می‌شدند؛ به طور قطع می‌بایست از این مسائل جلوگیری کنیم. شاهد محکومیت تجاوز به دیگر کشورها هستیم؛ به نحوی که برگزاری تجمع‌های اعتراض‌آمیز در خاک کشور متجاوز به ایران نیز برگزار شد. اما متاسفانه، سازمان‌های بین‌المللی به‌خوبی و باشهامت عمل نکردند. افرادی که خوی انسانی ندارند، می‌توانند خطرات بیشتری برای جامعه و سایر انسان‌ها به وجود آورند. امیدوارم، صلح در جهان برقرار باشد تا خدمات درمانی را فقط به بیمارانی غیر از جنگ ارائه دهیم. 

محمد افضلی‌مقدم_رئیس بخش اورژانس مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) نیز، با بیان اینکه خدمات درمانی را مانند تمام بحران‌های گذشته ارائه دادیم، گفت: خدمات مورد نیاز را در حد توان ارائه دادیم. طی ۴۰ روز جنگ مجروحان به اورژانس این مجتمع بیمارستانی مراجعه کردند و تعدادی از این افراد شهید شدند. متاسفانه، برخی شهدا، شهید به بیمارستان ارجاع داده شدند و امکان ارائه خدمات برای آن‌ها وجود نداشت. 

او ادامه داد: اغلب افرادی که دچار آسیب‌های فیزیکی شده بودند و در شرایط هوشیار قرار داشتند، خدمات درمانی را دریافت کردند. در حال حاضر، کمتر از ۱۰ نفر مجروح جنگ در مجتمع بیمارستانی امام خمینی بستری هستند و بیش از ۹۰ درصد بیماران ترخیص شده‌اند. 

افضلی‌مقدم با بیان اینکه بیمارستان‌ها برای شرایط بحرانی آمادگی دارند، گفت: ایران، یک کشور حادثه‌خیز است و حوادث طبیعی و غیرطبیعی متعددی مانند سیل، زلزله و تصادفات را تجربه کرده‌ایم. اورژانس مجتمع بیمارستانی امام خمینی در تمام بحران‌ها مانند جنگ ۱۲روزه خدمات مورد نیاز را در حد توان ارائه داده، طی ۴۰ روز جنگ اخیر نیز مانند بحران‌های گذشته در خدمت مردم بودیم. این روزها، آتش‌بس را تجربه می‌کنیم و پایان این دوران مشخص نیست. در مجموع مجتمع بیمارستانی امام خمینی در آماده‌باش قرار دارد و برای هرگونه حادثه و شرایط بحرانی آماده است. 

۴۰ روزی که با روزهای عادی تفاوت داشت/ تمام کادر درمان پای کار بودند

سامرند فتاح‌قاضی_اینتنسیویست مجتمع بیمارستانی امام خمینی نیز، درباره ارائه خدمات در دوران جنگ توضیح داد: بخش مراقبت‌های ویژه، پذیرای مجروحان جنگ بود. از میان مجروحان پذیرش شده، دو نفر از این افراد از اعضای نظام سلامت هستند که در خانه‌های خود مجروح شده بودند. 

او ادامه داد: خوشبختانه، اغلب افراد ارجاعی به این بخش، روند درمانی را سپری کرده‌اند و ترخیص شده‌اند. در حال حاضر، یک نفر از مجروحان همچنان در بخش مراقبت‌های ویژه بستری است و مراحل درمانی را سپری می‌کند که اغلب روند درمانی برای جراحی پلاستیک است. 

این اینتنسیویت مجتمع بیمارستانی امام خمینی گفت: متاسفانه دو نفر از افرادی که به این مجتمع ارجاع داده شدند، پیش از ورود به بخش مراقبت‌های ویژه به شهادت رسیدند. در مجموع خدمات درمانی بدون هیچ کم و کاستی در طول ۴۰ روز جنگ به مجروحان ارائه شد. 

فتاح قاضی با بیان اینکه تمام کادر درمان پای کار بودند، تصریح کرد: تمام اعضای کادر درمان شامل پرستاران، رزیدنت‌ها، اساتید، فلوشیپ‌ها و پزشکان با تمام وجود پای کار بودند. ارائه خدمات در تمام ۴۰ روز جنگ با روزهای عادی متفاوت بود، حال و هوای آن روزها را نمی‌توان بیان کرد. هیچ ترسی نداشتیم و نگران شرایط خود نبودیم اما در ارتباط با سلامت خانواده‌های خود و همشهری‌ها احساس نگرانی می‌کردیم. 

این پزشک گفت: بیمارستان حضرت مهدی، یک ساختمان مرتفع است؛ هنگامی که صدای انفجار شنیده می‌شد به پشت پنجره‌ها می‌رفتیم و در جست‌وجوی محل انفجار بودیم؛ چرا که این احتمال وجود داشت خانه هرکدام از پرسنل را هدف قرار داده باشند. کار در شرایطی که صدای انفجار به معنای امکان تخریب یک خانه بود، بسیار سخت است؛ چرا که امکان تخریب خانه همشهری‌ها در هر لحظه وجود داشت. 

فتاح قاضی درباره خواسته‌های کادر درمان از مسئولان نیز به ایسنا گفت: هنگامی که با شرایط بحرانی مواجه می‌شویم، کادر درمان در کانون توجه قرار می‌گیرند؛ به طور مثال، یک ایستگاه مترو را «مدافعان سلامت» نامگذاری کرده‌اند و بیلبوردهای شهری در شرایط بحرانی با تصاویر پزشکان و پرستاران تزیین می‌شود. اما هنگامی که شرایط بحرانی سپری می‌شود، نوع مواجهه با کادر درمان تغییر می‌کند. هجمه‌های علیه کادر درمان در شرایط بحرانی فراموش می‌شود اما با اتمام شرایط بحرانی، هجمه‌ها را از سرمی‌گیرند. 

این پزشک گفت: انسان‌های خوب و بد در هر صنفی حضور دارند؛ چرا یک یا دو درصد جامعه پزشکی را به تمام پزشکان تعمیم می‌دهند؟ کادر درمان در تمام بحران‌ها حضور دارند؛ به طور مثال، کادر درمان در روزهای بحرانی کرونا پای کار حضور داشت و برخی در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شدند. پرستاران و پزشکان در تمام بحران‌های طبیعی و غیرطبیعی پای کار هستند و خدمات را ارائه می‌دهند. پس از پایان هر بحران، هجمه‌های علیه پزشکان آغاز می‌شود و این موضوع می‌بایست حل شود. حدود یک تا دو درصد پزشکان، رفتار خوشایندی ندارند اما نباید نماینده جامعه پزشکی قلمداد شوند. 

راضیه فیضی‌پور_ پرستار بخش مراقبت‌های ویژه مجتمع بیمارستانی امام خمینی نیز، درباره ارائه خدمات اظهار کرد: تمام کادر درمان از آغاز شروع جنگ مشغول انجام وظیفه بودند و خدمات مورد نیاز را ارئه دادند. پس از آغاز جنگ، آماده‌باش اعلام شد و نسبت به تخلیه بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان حضرت مهدی مجتمع بیمارستانی امام خمینی اقدام کردیم و بیماران را به سایر بخش‌ها ارجاع دادیم تا پذیرای مجروحان جنگ باشیم. 

این پرستار درباره ترخیص مجروحان جنگ گفت: در حال حاضر، یک مجروح جنگ همچنان بستری است و سایر مجروحان ترخیص شده‌اند. امیدوارم، تمام مردم سرزمین ما سالم و تندرست باشند. هنگامی که مجروحان جنگ را مشاهده می‌کردم، با خود می‌گفتم که پیش از وقوع جنگ به زندگی خود ادامه می‌دادند اما جنگ سبب تغییر سرنوشت آن‌ها شد. 

او با بیان اینکه شاکر خدواند برای اعطای سلامت باشیم، گفت: هنگامی که بر بالین یک بیمار حاضر می‌شوم، خدواند را برای اعطای سلامتی به انسان‌ها شکر می‌کنم. متاسفانه، فردی که همچنان در بخش مراقبت‌های ویژه بستری است؛ حدود ۲۲ سال دارد و دست و چشم خود را به دلیل جنگ از دست داده است. امیدوارم، روزهای جنگ را پشت سرگذاریم و شاهد صلح جهانی باشیم. 

فیضی‌پور درباره احساس خود در روزهای جنگ توضیح داد: مرگ، حق است و روزی در خانه تمام ما را خواهد زد. نگران اعضای خانواده و دوستان خود بودیم و نگرانی درباره شرایط خودمان نداشتیم. هنگامی که صدای انفجار را می‌شنیدم، به صورت غیرارادی سست می‌شدم اما بازهم مقاومت می‌کردم؛ چرا که می‌دانستم خداوند به ما کمک می‌کند. مردم باید در کنار هم حضور داشته باشند، با بخل و کینه به یکدیگر نگاه نکنند و همواره یکدیگر را یاری کنیم.